સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં સાયબર ફ્રોડના વધતા કેસોને પગલે પોલીસ અને બેંકિંગ તંત્ર દ્વારા મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ છે. ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનના માધ્યમથી છેતરપિંડીના કેસોમાં વધારો જોવા મળતા આશરે 5000 બેંક એકાઉન્ટ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે. આ પગલાંથી સામાન્ય નાગરિકોમાં ચિંતા ફેલાઈ છે, પરંતુ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી સાયબર ગુનાહિત નેટવર્કને કાબૂમાં લેવા માટે જરૂરી હતી.

સાયબર ફ્રોડમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો દુરુપયોગ

છેલ્લા કેટલાક સમયમાં ઓનલાઈન પેમેન્ટ, યુપીઆઈ, નેટબેંકિંગ અને મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા નાણાકીય વ્યવહારો ખૂબ વધ્યા છે. આ સુવિધાઓએ લોકોનું જીવન સરળ બનાવ્યું છે, પરંતુ સાથે સાથે ગુનેગારો માટે પણ નવા રસ્તા ખોલ્યા છે.

ફેક કોલ, ઓટીપી શેર કરાવવો, લોટરી કે ઈનામના નામે લાલચ આપવી, કેવાયસી અપડેટના બહાને માહિતી મેળવવી જેવી રીતોથી લોકોના એકાઉન્ટમાંથી પૈસા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતા હતા. તપાસ દરમિયાન અનેક શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન અને બેંક એકાઉન્ટ્સની ઓળખ થયા બાદ તેમને બ્લોક કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.

પોલીસ અને બેંકિંગ તંત્રની સંયુક્ત કાર્યવાહી

જિલ્લા પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, અનેક ફરિયાદોના આધારે તપાસ હાથ ધરાઈ હતી. ટ્રાન્ઝેક્શન ટ્રેઇલ અને ડિજિટલ પુરાવાના આધારે એવા એકાઉન્ટ્સ શોધવામાં આવ્યા, જે સાયબર ફ્રોડમાં સંડોવાયેલા હોવાનું શંકાસ્પદ હતું.

આ કાર્યવાહી દરમિયાન આશરે 5000 એકાઉન્ટ્સ પર રોક લગાવવામાં આવી. આ એકાઉન્ટ્સમાંથી કેટલાક સીધા ફ્રોડમાં વપરાયા હતા, જ્યારે કેટલાક “મ્યુલ એકાઉન્ટ” તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા — એટલે કે, તૃતીય વ્યક્તિના નામે ખોલાયેલા અને ગુનેગારો દ્વારા ચલાવવામાં આવતા એકાઉન્ટ્સ.

“માત્ર એકાઉન્ટ નહીં, આખું નેટવર્ક નિશાન પર”

અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કાર્યવાહી માત્ર એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાથી મર્યાદિત નથી. તપાસનો મુખ્ય હેતુ સમગ્ર નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો છે.

સાયબર ક્રાઇમમાં ઘણીવાર રાજ્ય બહાર કે દેશ બહારથી પણ ટ્રાન્ઝેક્શન થતું હોય છે. તેથી, ટેકનિકલ ટીમ અને સાયબર સેલ સતત મોનીટરીંગ કરી રહી છે. બેંકોને પણ શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન અંગે તરત જાણ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

સામાન્ય લોકો માટે શું અર્થ?

ઘણા લોકોને પ્રશ્ન છે કે જો તેમનું એકાઉન્ટ ભૂલથી બ્લોક થઈ જાય તો શું કરવું?

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જો કોઈ નિર્દોષ નાગરિકનું એકાઉન્ટ શંકાના આધારે અટકાવવામાં આવ્યું હોય, તો તે બેંક શાખામાં જઈ જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરી શકે છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ યોગ્ય જણાશે તો એકાઉન્ટ ફરી સક્રિય કરવામાં આવશે.

ડિજિટલ વ્યવહારમાં સાવચેતી કેમ જરૂરી?

સાયબર ફ્રોડના મોટાભાગના કેસોમાં માનવીય ભૂલ કે અજાણતા માહિતી શેર કરવી મુખ્ય કારણ બનતું હોય છે. નીચેની બાબતો ખાસ ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ:

ક્યારેય અજાણ્યા વ્યક્તિ સાથે ઓટીપી, પિન કે પાસવર્ડ શેર ન કરો.

બેંક કે સરકારી સંસ્થાના નામે આવતા શંકાસ્પદ કોલથી સાવચેત રહો.

અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો.

મોબાઇલમાં માત્ર સત્તાવાર એપ્લિકેશન જ ઇન્સ્ટોલ કરો.

શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન જણાય તો તરત બેંક અને સાયબર હેલ્પલાઇન પર સંપર્ક કરો.

ડિજિટલ ઇન્ડિયામાં સુરક્ષા પણ એટલી જ મહત્વની

ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ ભારત માટે મોટી ક્રાંતિ સાબિત થઈ છે. ગામડાં સુધી યુપીઆઈ અને ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન પહોંચ્યા છે. પરંતુ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ મજબૂત નહીં હોય તો તેનો દુરુપયોગ થવાની શક્યતા રહે છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં થયેલી કાર્યવાહી એ સંદેશ આપે છે કે સાયબર ગુનાને લઈ હવે તંત્ર વધુ સતર્ક બન્યું છે. કડક પગલાં દ્વારા ગુનેગારોને રોકવા અને નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા પ્રયાસ ચાલી રહ્યો છે.

અંતમાં

5000 એકાઉન્ટ્સ બ્લોક કરવાના પગલાંએ એક તરફ સાયબર ફ્રોડ સામે કડક વલણ દર્શાવ્યું છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય લોકોને ડિજિટલ સાવચેતી રાખવાનો સંદેશ આપ્યો છે.

ડિજિટલ યુગમાં સુવિધા સાથે જવાબદારી પણ આવે છે. જો નાગરિકો સજાગ રહેશે અને તંત્ર સાથે સહકાર આપશે, તો સાયબર ગુનાઓને કાબૂમાં રાખવામાં ચોક્કસ સફળતા મળશે.