सण-उत्सवांतील अन्नसुरक्षेसाठी महाराष्ट्र FDA ची नवी अंमलबजावणी योजना; तुकाराम मुंढे यांनी दिले स्पष्टीकरण

मुंबई: महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) सण-उत्सव आणि मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमांदरम्यान अन्नसुरक्षेवर अधिक प्रभावी देखरेख ठेवण्यासाठी नवीन ‘सण-उत्सव अंमलबजावणी दिनदर्शिका’ लागू केली आहे. या निर्देशाचा उद्देश सण किंवा धार्मिक परंपरांवर नियंत्रण ठेवणे नसून, अन्नभेसळ रोखणे आणि नागरिकांना सुरक्षित अन्न उपलब्ध होईल याची खात्री करणे हा असल्याचे FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी स्पष्ट केले आहे.

सण आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये भोजन, प्रसाद किंवा इतर सामूहिक अन्नवाटपाच्या व्यवस्थेबाबत काही गैरसमज निर्माण झाल्यानंतर मुंढे यांनी या निर्देशाचे स्पष्टीकरण दिले.

पीटीआयशी बोलताना मुंढे यांनी सांगितले की, सणासुदीच्या काळात आणि मोठ्या सार्वजनिक मेळाव्यांदरम्यान अन्नसुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी हा स्थायी आदेश जारी करण्यात आला आहे.

“हा आदेश सणांचे नियमन करत नाही, तर अन्नसुरक्षेचे नियमन करतो,” असे मुंढे यांनी स्पष्ट केले.

सणांवरील निर्बंध नव्हे, अन्नसुरक्षेवर भर

मुंढे यांच्या मते, लग्न, भंडारे, लंगर, इफ्तार, नाताळ, नवीन वर्षाच्या पूर्वसंध्येचे कार्यक्रम आणि इतर मोठ्या सामूहिक कार्यक्रमांमध्ये दिले जाणारे अन्न सुरक्षित असावे आणि लागू असलेल्या अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन व्हावे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.

FDA ने संपूर्ण वर्षभरातील विविध सण आणि मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमांदरम्यान अन्नसुरक्षेवर देखरेख ठेवण्यासाठी ही अंमलबजावणी दिनदर्शिका तयार केली आहे. अन्नभेसळीविरोधातील कारवाई आणि सुरक्षित अन्नाच्या तपासणीसाठी ही यंत्रणा अधिक नियोजनबद्ध पद्धतीने काम करेल.

अस्तित्वातील कायद्यांनुसार अंमलबजावणी

FDA आयुक्तांनी स्पष्ट केले की, या निर्देशामुळे कोणताही नवीन अन्नसुरक्षा कायदा तयार करण्यात आलेला नाही. अन्न व्यवसायांशी संबंधित नोंदणी, परवाना आणि अन्नसुरक्षा मानकांसाठी अस्तित्वात असलेली कायदेशीर चौकट लागूच राहणार आहे.

या उपक्रमाचा उद्देश सर्व समुदाय, परंपरा आणि सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये अन्नसुरक्षेच्या नियमांची समान आणि प्रभावी अंमलबजावणी करणे हा आहे.

सामूहिक अन्नवाटप करणाऱ्या आयोजकांसाठी सूचना

मोठ्या प्रमाणावर सामूहिक अन्नवाटप, महाप्रसाद किंवा सार्वजनिक भोजन कार्यक्रम आयोजित करणाऱ्या संस्थांनी संबंधित FDA अधिकारी किंवा स्थानिक अन्नसुरक्षा अधिकाऱ्यांकडून लागू असलेल्या सूचना आणि प्रक्रियेची माहिती घेणे आवश्यक आहे.

कार्यक्रमाचा आकार, स्वरूप आणि अन्न तयार करणाऱ्या व्यक्ती किंवा संस्थेच्या स्वरूपानुसार FSSAI नोंदणी किंवा परवान्याशी संबंधित नियम लागू होऊ शकतात. आयोजकांनी आवश्यक कागदपत्रे आणि खाद्यपदार्थांच्या खरेदीशी संबंधित नोंदी व्यवस्थित ठेवाव्यात.

स्वच्छता आणि सुरक्षित अन्नावर लक्ष

सणासुदीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर अन्न तयार आणि वितरित केले जात असल्याने स्वच्छता, सुरक्षित पाणी, अन्नपदार्थांची योग्य साठवणूक आणि दर्जेदार कच्च्या मालाचा वापर यावर विशेष लक्ष दिले जाणार आहे.

अन्न तयार करणारे आणि वितरित करणारे आयोजकांनी लागू असलेल्या अन्नसुरक्षा आणि स्वच्छता मानकांचे पालन करावे, जेणेकरून दूषित किंवा निकृष्ट दर्जाच्या अन्नामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर परिणाम होऊ नये.

गृहनिर्माण संस्थांनी काय करावे?

गृहनिर्माण संस्था किंवा स्थानिक गटांकडून सामूहिक स्वरूपात महाप्रसाद किंवा भोजन कार्यक्रम आयोजित केला जात असल्यास, कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार लागू असलेल्या अन्नसुरक्षा नियमांची माहिती संबंधित FDA किंवा स्थानिक Food Safety Officer कडून घेणे उचित राहील.

जर अन्न तयार करण्यासाठी केटरर किंवा नोंदणीकृत खाद्य व्यवसायाचा वापर केला जात असेल, तर संबंधित संस्थेची वैध FSSAI नोंदणी किंवा परवाना असल्याची खात्री करणे आवश्यक आहे.

FDA ने स्पष्ट केले आहे की या अंमलबजावणीचा उद्देश सण-उत्सव किंवा धार्मिक परंपरांमध्ये हस्तक्षेप करणे नसून, मोठ्या प्रमाणावर वितरित होणारे अन्न सुरक्षित आणि निर्धारित मानकांनुसार असल्याची खात्री करणे हा आहे.

टीप: विशिष्ट कार्यक्रमासाठी लागू होणारी प्रक्रिया कार्यक्रमाचा आकार, स्वरूप आणि स्थानिक नियमांनुसार बदलू शकते. त्यामुळे आयोजकांनी संबंधित FDA कार्यालय किंवा Food Safety Officer कडून आवश्यक माहिती आणि लागू प्रक्रिया तपासून घेणे उचित राहील.