PATRIOTISM

बोर्ड परीक्षांच्या तोंडावर शिक्षकांवर जनगणनेचा भार; शैक्षणिक नियोजन कोलमडण्याची भीती! दहावी-बारावीच्या परीक्षा, प्रात्यक्षिके, पर्यवेक्षण आणि उत्तरपत्रिका तपासणीच्या काळातच प्रगणक नियुक्ती; विद्यार्थ

By SAMEER JEEVANRAO KATAKE • 2026-11-20 11:16 • 5 views   Share WhatsApp Share Facebook Share X
बोर्ड परीक्षांच्या तोंडावर शिक्षकांवर जनगणनेचा भार; शैक्षणिक नियोजन कोलमडण्याची भीती!  दहावी-बारावीच्या परीक्षा, प्रात्यक्षिके, पर्यवेक्षण आणि उत्तरपत्रिका तपासणीच्या काळातच प्रगणक नियुक्ती; विद्यार्थ

बोर्ड परीक्षांच्या काळात शिक्षकांवर जनगणना २०२७ ची जबाबदारी; शैक्षणिक नियोजनाबाबत समन्वयाची गरज

कोल्हापूर प्रतिनिधी :

दहावी आणि बारावीच्या बोर्ड परीक्षांचा महत्त्वाचा कालावधी जवळ येत असताना, जनगणना २०२७ च्या कामासाठी शिक्षकांची प्रगणक म्हणून नियुक्ती करण्यात आल्याने शैक्षणिक क्षेत्रात चर्चा सुरू झाली आहे. जानेवारी ते मार्च हा कालावधी विद्यार्थ्यांच्या परीक्षेच्या दृष्टीने महत्त्वाचा असतो. या काळात प्रात्यक्षिक परीक्षा, तोंडी परीक्षा, बोर्ड परीक्षा पर्यवेक्षण आणि उत्तरपत्रिका तपासणी यांसारख्या जबाबदाऱ्या शिक्षकांना पार पाडाव्या लागतात. त्यामुळे जनगणनेच्या अतिरिक्त कामाचे नियोजन शाळांच्या शैक्षणिक वेळापत्रकाशी समन्वय साधून करण्याची आवश्यकता व्यक्त होत आहे.

मुरगूड नगरपरिषदेने मुरगूड विद्यालयाच्या मुख्याध्यापकांना पाठविलेल्या आदेशानुसार, जनगणना २०२७ च्या दुसऱ्या टप्प्यातील लोकसंख्या गणनेसाठी शाळेतील नियुक्त शिक्षकांना संबंधित आदेश बजावण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. तसेच आदेशाची पोहोच तातडीने नगरपरिषद कार्यालयात सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे.

संबंधित आदेशानुसार, लोकसंख्या गणनेचे काम २५ जानेवारी २०२७ ते २८ फेब्रुवारी २०२७ या कालावधीत होणार असून, संदर्भ दिनांक १ मार्च २०२७ मध्यरात्री १२ वाजता निश्चित करण्यात आल्याचे नमूद आहे.

परीक्षांच्या काळात शिक्षकांवरील अतिरिक्त जबाबदारी

जानेवारी, फेब्रुवारी आणि मार्च हे माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण व्यवस्थेसाठी महत्त्वाचे महिने मानले जातात. या काळात दहावी आणि बारावीच्या विद्यार्थ्यांची अंतिम तयारी, अभ्यासक्रमाची उजळणी, शंकानिरसन, प्रात्यक्षिक परीक्षा, तोंडी परीक्षा आणि अंतर्गत मूल्यमापनाची कामे सुरू असतात.

याशिवाय बोर्ड परीक्षांच्या केंद्रांवरील पर्यवेक्षण, परीक्षा व्यवस्थापन आणि परीक्षा संपल्यानंतर उत्तरपत्रिका तपासणीची जबाबदारीही शिक्षकांवर असते. अशा परिस्थितीत जनगणनेच्या कामासाठी शिक्षकांची नियुक्ती झाल्यास शाळांमधील उपलब्ध मनुष्यबळाचे नियोजन करण्याचे आव्हान निर्माण होऊ शकते.

मनुष्यबळ नियोजनात शैक्षणिक वेळापत्रकाचा विचार आवश्यक

जनगणना हे राष्ट्रीय महत्त्वाचे काम असून, त्यासाठी आवश्यक मनुष्यबळ उपलब्ध करून देणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, शिक्षकांची नियुक्ती करताना शाळांचे नियमित कामकाज, बोर्ड परीक्षांचे वेळापत्रक आणि प्रात्यक्षिक परीक्षांच्या जबाबदाऱ्यांचा विचार करणेही आवश्यक आहे.

शिक्षकांची उपलब्धता कमी झाल्यास शाळांमधील अध्यापन, विद्यार्थ्यांचे शंकानिरसन आणि परीक्षा व्यवस्थापनावर परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे जनगणनेच्या कामाचे वेळापत्रक आणि शाळांच्या शैक्षणिक जबाबदाऱ्या यांच्यात योग्य समन्वय साधण्याची गरज व्यक्त होत आहे.

विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक हिताला प्राधान्य देण्याची मागणी

दहावी आणि बारावीच्या परीक्षा विद्यार्थ्यांच्या पुढील शैक्षणिक वाटचालीच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असतात. या परीक्षांच्या तयारीच्या काळात विद्यार्थ्यांना आवश्यक मार्गदर्शन आणि शाळांमध्ये पुरेसे शिक्षक उपलब्ध असणे गरजेचे आहे.

त्यामुळे जनगणनेच्या कामासाठी पर्यायी मनुष्यबळाचा विचार करणे, नियुक्त्यांचे फेरनियोजन करणे किंवा कामाच्या वेळापत्रकात आवश्यक समन्वय साधणे, असे पर्याय प्रशासनाने तपासावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

राष्ट्रीय जनगणनेची जबाबदारी आणि विद्यार्थ्यांच्या बोर्ड परीक्षांचे नियोजन या दोन्ही बाबी महत्त्वाच्या आहेत. त्यामुळे शिक्षकांवरील कामाचा भार, प्रशासनाचे मनुष्यबळ नियोजन आणि विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक हित यांचा समतोल राखून दोन्ही प्रक्रिया सुरळीत पार पडतील, अशी व्यवस्था करण्याची गरज आहे.

## शिक्षकांवर अतिरिक्त शाळाबाह्य कामाचा ताण # दहावी बारावी बोर्ड परीक्षा
SAMEER JEEVANRAO KATAKE 1 follower