पुणे: आयटी क्षेत्रात वर्क फ्रॉम होम (WFH) आणि वर्क फ्रॉम ऑफिस (WFO) यावर सध्या पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. हायब्रीड वर्क मॉडेल वाढत असताना कर्मचारी त्यांच्या अनुभवांबाबत मत मांडत आहेत. घरून काम करताना कामाचे तास वाढतात का आणि ऑफिसमध्ये उत्पादकता जास्त असते का, यावर विविध मतभेद दिसून येत आहेत.

पुण्यातील एका आयटी कंपनीत काम करणाऱ्या रेवती एस.जी. यांना वर्क फ्रॉम ऑफिसच्या दिवशी कंपनीच्या दोन वेगवेगळ्या कार्यालयांमध्ये जावे लागते. दूरच्या कार्यालयात जाण्यास सुमारे एक तास लागतो, तर जवळच्या कार्यालयासाठी 20 ते 25 मिनिटे लागतात.

कंपनीच्या धोरणानुसार, कोणत्या कार्यालयात काम आहे यावर आठवड्यातून एकदा किंवा पंधरा दिवसांतून एकदा ऑफिसला उपस्थित राहावे लागते.

रेवती सांगतात की, बहुतांश मल्टिनॅशनल कंपन्यांनी हायब्रीड मॉडेल स्वीकारले आहे. त्या म्हणतात, “ऑफिसमध्ये असताना माझी उत्पादकता वाढते असे मला वाटते. पण घरून काम करताना मी अनेकदा जास्त वेळ काम करत राहते.”

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इंधन बचतीसाठी वर्क फ्रॉम होमचा पर्याय विचारात घेण्याचे आवाहन केले होते. त्यानंतर आयटी कर्मचाऱ्यांच्या संघटनांनी पूर्णवेळ वर्क फ्रॉम होमची मागणी सुरू केली.

पुणे आणि बंगळुरूसारख्या शहरांमध्ये ट्रॅफिक, प्रवासासाठी लागणारा वेळ आणि कामाचा ताण यामुळे वर्क फ्रॉम होमला समर्थन वाढताना दिसत आहे.

वर्क फ्रॉम होम किती सोयीचा?

पद्मजा पवार, पुण्यातील आणखी एक आयटी कर्मचारी, सांगतात की त्यांच्या कंपनीत महिन्यात 8 दिवस ऑफिसला जाणे बंधनकारक आहे. त्या म्हणतात की प्रवासात रोज सुमारे 3 तास जातात.

त्या सांगतात, “टीम मॅनेजमेंट आणि संवाद ऑफिसमध्ये अधिक चांगला होतो. त्यामुळे ऑफिसमधून काम करणे अधिक योग्य वाटते.”

काही कर्मचारी मात्र घरून काम करताना कुटुंब आणि काम दोन्ही सांभाळता येते असे सांगतात. मात्र वीजपुरवठा आणि इंटरनेटसारख्या मूलभूत सुविधांच्या अडचणीही जाणवतात.

संघटनांची मागणी

आयटी कर्मचारी संघटनांनी पूर्णवेळ वर्क फ्रॉम होमचा पर्याय देण्याची मागणी केली आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की यामुळे ट्रॅफिक कमी होईल आणि वेळ वाचेल.

काही अभ्यासानुसार वैयक्तिक कामांमध्ये घरून काम केल्याने उत्पादकता वाढू शकते, तर टीमवर्कसाठी ऑफिसचे वातावरण अधिक उपयुक्त ठरते.

मायक्रोसॉफ्ट आणि इतर संशोधन अहवालांनुसार कर्मचारी स्वतःला अधिक उत्पादक मानतात, पण व्यवस्थापनासाठी प्रत्यक्ष उपस्थिती महत्त्वाची ठरते.

भारतामध्ये काही अभ्यासांनुसार घरून काम करताना उत्पादकतेत घट झाल्याचेही दिसून आले आहे, ज्यामागे इंटरनेट आणि घरातील मर्यादा कारणीभूत ठरतात.

निष्कर्ष

हायब्रीड मॉडेल सध्या सर्वात व्यवहार्य पर्याय मानला जात आहे. पूर्णवेळ वर्क फ्रॉम होम की ऑफिस, हा निर्णय कंपन्या आणि कर्मचाऱ्यांच्या गरजांवर अवलंबून आहे.