વર્ષ 2025 દરમિયાન ભારતમાં ડિજિટલ છેતરપિંડીના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો હોવાનું વિવિધ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. સાયબર ગુનેગારો નકલી મેસેજ, ફિશિંગ લિંક અને ઓટીપી આધારિત કૌભાંડો દ્વારા લોકોના બેંક ખાતાં ખાલી કરી રહ્યા છે.
પુણેના એક વ્યાવસાયિક સાથે બનેલી ઘટનામાં ટ્રાફિક દંડ ભરવાના નામે મોકલાયેલી લિંક પર ક્લિક કર્યા બાદ તેમના ખાતામાંથી મોટી રકમ કપાઈ ગઈ હોવાનું સામે આવ્યું. નિષ્ણાતો આ પ્રકારની પદ્ધતિને “સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ” તરીકે ઓળખાવે છે, જેમાં લોકોમાં ભય અને ઉતાવળ ઉભી કરીને છેતરપિંડી કરવામાં આવે છે.
ડિજિટલ પેમેન્ટમાં વધારો થતાં સાયબર ફ્રોડના કેસોમાં પણ વધારો થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) વિવિધ સુરક્ષા ઉપાયો પર વિચારણા કરી રહી છે. ચર્ચામાં મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન માટે વધારાની ચકાસણી, ચુકવણીમાં થોડો વિલંબ અને શંકાસ્પદ ખાતાઓ પર વધુ નજર જેવી વ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર માત્ર નિયમો પૂરતા નથી, પરંતુ લોકોમાં ડિજિટલ જાગૃતિ વધારવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. ખાસ કરીને વડીલ નાગરિકો અને નવા ડિજિટલ યુઝર્સને ઓટીપી, ફિશિંગ લિંક અને નકલી મેસેજ અંગે સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરવી, ઓટીપી શેર ન કરવો અને શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન જણાય તો તરત બેંક અને સાયબર સેલનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
