காஞ்சிபுரம் மாவட்டத்தில் அமைந்துள்ள உத்திரமேரூர், தமிழகத்தின் முக்கிய வரலாற்று மற்றும் பண்பாட்டு மையங்களில் ஒன்றாகும். இப்பேரூராட்சிப் பகுதியில் பல தொன்மையான கோயில்கள் அமைந்துள்ளதுடன், சோழர் கால குடவோலைத் தேர்தல் முறையை விளக்கும் புகழ்பெற்ற உத்திரமேரூர் கல்வெட்டுகளும் காணப்படுகின்றன.
1. கேதாரீஸ்வரர் கோயில்
உத்திரமேரூரில் அமைந்துள்ள கேதாரீஸ்வரர் கோயில் சிவபெருமானுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட திருத்தலமாகும். 15ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்ததாகக் கருதப்படும் இக்கோயிலில் கேதாரீஸ்வரர் மற்றும் அருள்மிகு மரகதாம்பிகை சந்நிதிகள் உள்ளன. இக்கோயில் இந்து சமய அறநிலையத் துறையின் கட்டுப்பாட்டில் செயல்பட்டு வருகிறது.
2. சுந்தரவரதராஜ பெருமாள் கோயில்
உத்திரமேரூரில் அமைந்துள்ள இந்தப் பெருமாள் கோயில் முதலில் பல்லவர் ஆட்சிக் காலத்தில் கட்டப்பட்டதாகக் கருதப்படுகிறது. பின்னர் சோழர்கள், பாண்டியர்கள், சம்புவராயர்கள், விஜயநகர மன்னர்கள் மற்றும் நாயக்க மன்னர்கள் ஆகியோரால் பல்வேறு திருப்பணிகள் மேற்கொள்ளப்பட்டுள்ளன. வரலாற்றுச் சிறப்பும், கட்டிடக்கலை அழகும் மிக்க தலமாக இது விளங்குகிறது.
3. வைகுந்தப்பெருமாள் கோயில்
பல்லவ மன்னர்களால் கட்டப்பட்ட இந்த மகாவிஷ்ணு கோயிலில், பின்னர் சோழ மன்னர்களால் பல்வேறு விரிவாக்கப் பணிகள் மேற்கொள்ளப்பட்டன. முதலாம் பராந்தக சோழன் ஆட்சிக் காலத்தைச் சேர்ந்த கல்வெட்டுகள் இங்கு காணப்படுகின்றன. அவை கிராம சபைகளுக்கான பிரதிநிதிகளைத் தேர்ந்தெடுக்கும் குடவோலை முறை உள்ளிட்ட ஜனநாயக நடைமுறைகளை பதிவு செய்துள்ளன. சோழர் கால நிர்வாகத் திறமைக்கு இக்கல்வெட்டுகள் முக்கிய சான்றுகளாகக் கருதப்படுகின்றன.
4. பாலசுப்பிரமணியர் கோயில்
உத்திரமேரூரின் முக்கிய திருத்தலங்களில் ஒன்றான பாலசுப்பிரமணியர் கோயிலில், வடகிழக்கு மூலையில் சிவலிங்க வடிவில் கடம்பநாதர் எழுந்தருளியுள்ளார். அவரை வழிபடும் விதமாக முருகப்பெருமான் வடமேற்கு மூலையில் வேலாயுதத்தை ஊன்றிய நிலையில் காட்சியளிக்கிறார்.
இக்கோயிலுடன் தொடர்புடைய தலமரபுகளின்படி, இந்த வேலின் ஆழம் குறித்து பல்வேறு நம்பிக்கைகள் நிலவுகின்றன. மேலும், காசிப முனிவரின் தவத்திற்கு இடையூறு ஏற்படாமல் இருக்க முருகப்பெருமான் இத்தலத்தில் காத்ததாக தலபுராணம் குறிப்பிடுகிறது.
இங்கு தெய்வயானையும் வள்ளியும் இணைந்து “கஜவள்ளி” என்ற வடிவில் முருகப்பெருமானுடன் அருள்பாலிப்பதாக பக்தர்கள் நம்புகின்றனர். வெளிப்பிரகாரத்தில் ஊஞ்சல் மண்டபம், வசந்த மண்டபம், பலிபீடம், கொடிமரம் மற்றும் யானை வாகனம் ஆகியவை அமைந்துள்ளன.
கருவறையில் பாலசுப்பிரமணியர் நின்ற திருக்கோலத்தில் அருள்பாலிக்கிறார். வேல், சேவற்கொடி மற்றும் மயில் வாகனம் ஆகியவை சந்நிதியின் சிறப்பம்சங்களாக உள்ளன. மேலும், சிவாலயங்களில் காணப்படும் சண்டிகேஸ்வரர் சந்நிதியைப் போல இல்லாமல், “சுமித்திரை சண்டிகேஸ்வரர்” சந்நிதி அமைந்திருப்பது இத்தலத்தின் தனிச்சிறப்பாகக் கருதப்படுகிறது.
உத்திரமேரூரின் இந்தத் தொன்மையான கோயில்கள், தமிழகத்தின் ஆன்மிகம், வரலாறு மற்றும் கட்டிடக்கலை மரபுகளை எடுத்துக்காட்டும் முக்கிய பாரம்பரியச் சின்னங்களாக விளங்குகின்றன.