ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಿರಲಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಲ್ಲ: ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಮುಂದಿರುವ ತುರ್ತು ಸವಾಲು

ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಪೋಷಕರ ಜೊತೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಟ್ಯೂಷನ್ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳ ಹೊರಗೆ ಕಾಯುವಾಗ ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕಥೆ ಪುಸ್ತಕ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ. ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ನೋಡುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಡುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿರುವುದು ತೀರಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ ನಡೆದುಹೋಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ತಕ್ಷಣದ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕಲಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆಯಾದರೂ, ಅತಿಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಳಕೆ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಇದೀಗ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಅಭ್ಯಾಸವಾದ ‘ಓದುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಒಂದಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ತರಗತಿಯ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಭಾವ

ಮಕ್ಕಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು ತಕ್ಷಣದ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ಓದಿನತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು ತಮಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವು ಪೋಷಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಶಾಲೆಯ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯ ಹೋಂವರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಅಸೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ನೀಡಲಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ತೀರಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನ, ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಪುಸ್ತಕ ಓದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಮಕ್ಕಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ತಜ್ಞರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಲ್ಲದೆ; ಶಬ್ದಕೋಶ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಕ್ಷಣಿಕ (Short-form) ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ, ಆಳವಾದ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಗಮನವಿಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.

"ಓದುವುದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ."
— ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಬೆಂಗಳೂರು

ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಶುರುವಾಗಲಿ ಬದಲಾವಣೆ: ಪೋಷಕರಿಗೆ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಓದುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಕೇವಲ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಓದುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳ ಅನಗತ್ಯ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಲು ಕಷ್ಟವೆನಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು:

• ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ: ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವರಣೆಗಳಿರುವ ಕಥೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.
• ಬೆಳೆಯುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ: ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಸಾಹಸ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಅವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಮರುಜೀವ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪಾತ್ರ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿವಾಸಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು ಶುರುವಾಗಿವೆ. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಓದುಗರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ವಾರಾಂತ್ಯದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಲೈಬ್ರರಿ ಸೇವೆಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಠ್ಯೇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ‘ಜಸ್ಟ್‌ಬುಕ್ಸ್’ (JustBooks) ನಂತಹ ಲೈಬ್ರರಿ ಜಾಲಗಳು ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ವಯೋಮಾನದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ನಿವಾಸಿ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಗಳು (RWA) ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಶ್ರಮವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಓದಿನ ಬಲ

ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನೀಡುವ ಅನುಭವವೇ ಬೇರೆ. ಅದು ಮಗುವಿನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಪಂಚತಂತ್ರ, ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆರ್.ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್, ರಸ್ಕಿನ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸುಧಾ ಮೂರ್ತಿ ಅವರಂತಹ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಬೆಳೆದ ನಾಡು. ಈ ಓದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಶಾಲೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಸಫಲರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿದಿನ ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆದು ಓದುವ ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಓಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ‘ಓದುಗರ ತಲೆಮಾರನ್ನು’ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.