April 17, 2026

शिक्षण व्यवस्था आणि शिक्षकांवरील अशैक्षणिक कामांचा वाढता भार – शिक्षक संघटनांची चिंता

कोल्हापूर : 17 (प्रतिनिधी)

शिक्षण हे राष्ट्राच्या विकासाची पायाभरणी मानले जाते. मात्र, सध्या जिल्हा परिषद शाळांमधील प्राथमिक शिक्षकांवर वाढत असलेल्या अशैक्षणिक कामांमुळे अध्यापन प्रक्रियेवर परिणाम होत असल्याची चिंता शिक्षक संघटनांकडून व्यक्त केली जात आहे.

शिक्षक संघटनांच्या मते, शिक्षकांचा मुख्य भर शिकवण्यावर असायला हवा, परंतु विविध प्रशासकीय व डेटा संबंधित कामांमुळे त्यांचा वेळ मोठ्या प्रमाणात खर्च होत आहे. त्यामुळे वर्गातील अध्यापनावर परिणाम होत असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

सध्या शिक्षकांना मतदार नोंदणी (BLO कामे), आधार लिंकिंग, विविध शासकीय सर्व्हे, तसेच SARAL, U-DISE सारख्या ऑनलाइन प्रणालींमध्ये माहिती भरणे यांसारखी कामे करावी लागत आहेत. शालेय पोषण आहार, उपस्थिती नोंदणी आणि इतर डिजिटल रिपोर्टिंगमुळे दैनंदिन कामाचा ताण वाढत असल्याचेही शिक्षकांचे म्हणणे आहे.

शिक्षक संघटनांचे मत आहे की या अतिरिक्त कामांमुळे शाळेत नियमित अध्यापनासाठी उपलब्ध वेळ कमी होत आहे. विशेषतः प्राथमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांच्या वाचन, लेखन आणि गणिती कौशल्यांच्या विकासावर परिणाम होत असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.

तसेच, काही शिक्षकांना शैक्षणिक कामांसोबतच प्रशासकीय कामांसाठी शाळेबाहेर जावे लागत असल्याने शाळेतील नियमित शिक्षण प्रक्रियेत अडथळे निर्माण होत असल्याचेही संघटनांचे म्हणणे आहे.

या पार्श्वभूमीवर, शिक्षक संघटनांनी अशैक्षणिक कामांसाठी स्वतंत्र यंत्रणा तयार करणे, डेटा एंट्रीसाठी वेगळे मनुष्यबळ उपलब्ध करणे आणि डिजिटल प्रणाली अधिक सुलभ करण्याची मागणी केली आहे.

दरम्यान, शिक्षण क्षेत्रात सुधारणा करण्यासाठी प्रशासनाने तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून शिक्षकांवरील अतिरिक्त भार कमी करावा, जेणेकरून ते अधिक प्रभावीपणे अध्यापनावर लक्ष केंद्रित करू शकतील, असे मतही व्यक्त केले जात आहे.

Written by

Suresh Shankar Jadhav

District Reporter

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

INDIAN PRESS UNION

Indian Press Union (IPU) A National Platform for Journalists and Media Professionals.

© 2026 All Rights Reserved IPU MEDIA ASSOCIATION